Малочны вектар стваральнай працы. Падводзім вынікі развіцця малочнай галіны Навагрудчыны

Малочны вектар стваральнай працы. Падводзім вынікі развіцця малочнай галіны Навагрудчыны

Малочны вектар стваральнай працы. Падводзім вынікі развіцця малочнай галіны Навагрудчыны

15 Июля 2020 1015
Сельская гаспадарка з’яўляецца адной з найважнейшых галін эканомікі Беларусі і галоўным складнікам аграпрамысловага комплексу краіны. 2020 – год завяршэння пяцігодкі выканання Дзяржаўнай праграмы развіцця аграрнага бізнесу, якая накіравана на павышэнне эфектыўнасці вытворчасці і збыту сельскагаспадарчай прадукцыі і прадуктаў харчавання, павышэнне іх канкурэнтаздольнасці, забеспячэнне ўнутранага рынку айчыннай сельскагаспадарчай прадукцыяй. Важны аспект праграмы – развіццё жывёлагадоўлі, у прыватнасці, малочнай галіны. І не дзіўна: малако застаецца самым прыбытковым таварам для гаспадарак, а малочная вытворчасць – прыярытэтным напрамкам развіцця АПК, які прыносіць значную валютную выручку.


Беларусь малочная

Рэспубліка Беларусь – прызнаная ў свеце малочная дзяржава. Сёння наша краіна ўваходзіць у пяцёрку вядучых сусветных экспарцёраў малочнай прадукцыі. У 2019 годзе Беларусь экспартавала малочнай прадукцыі на 2,4 млрд долараў, што на 15,5% больш, чым у 2018 годзе.

Беларуская малочная прамысловасць пастаянна развіваецца і ўдасканальваецца, знаходзіцца ў бесперапынным пошуку механізмаў павышэння эканамічнай эфектыўнасці. Па даручэнні Прэзідэнта нашай краіны Аляксандра Лукашэнкі яшчэ ў 2005 годзе была распрацавана праграма развіцця вёскі, важным аспектам якой стала будаўніцтва і мадэрнізацыя сельскагаспадарчых аб’ектаў. Дзаржавай быў абраны курс на буйнатаварную вытворчасць і тэхналагічнае пераўзбраенне гаспадарак.  Згодна з Указам Прэзідэнта № 332 «Аб будаўніцтве малочна­таварных ферм», па ўсёй краіне пачалося маштабнае абнаўленне сельскагаспадарчых аб’ектаў. З 2010 года ў Рэспубліцы Беларусь пабудавана 300 новых малочнатаварных комплексаў і ферм, 1063 прайшлі карэнную рэканструкцыю. Гэта дазволіла павялічыць пагалоўе, палепшыць умовы ўтрымання жывёл і нарасціць аб’ёмы вытворчасці малака, значна палепшыць умовы працы работнікаў.



Калі гаварыць пра сённяшні дзень, па выніках 2019 года вытворчасць малака ў сельгасарганізацыях краіны павялічылася на 1,1% і дасягнула 7,1 млн тон.  За студзень-май 2020 года ў Беларусі атрымана на 5,6% малака больш у параўнанні з адпаведным перыядам мінулага года. Прырост склаў 164 тыс. тон. Ад каровы за пяць месяцаў у сярэднім надоена 2174 кг малака – +109 кг у параўнанні з аналагічным перыядам мінулага года. Найбольшая прыбаўка ў Гродзенскай вобласці – 198 кг, Мінскай – 176 кг, Брэсцкай вобласці – 153 кг.


Фермы са знакам мадэрнізацыі

Істотны прагрэс у малочнай жывёлагадоўлі магчымы толькі з выкарыстаннем сучасных тэхналогій. Таму паўсюдна вялікая ўвага надаецца ўзвядзенню новых і рэканструкцыі існуючых малочнатаварных ферм. Прыводзяцца ў належны стан даільныя блокі, памяшканні для кароў і маладняку, рамантуюцца пад’езды і тэрыторыі ферм. Пры гэтым не толькі ўдасканальваюцца тэхналогіі вытворчасці малака і ўтрымання жывёл, але і выконваюцца работы па ўстаноўцы і замене даільнага абсталявання.

Як паказала практыка, на мадэрнізаваных фермах не толькі павялічваецца прадукцыйнасць кароў, але і значна ўзрастае выніковасць працы, істотна паляпшаюцца яе ўмовы.



На сённяшні дзень у Навагрудскім раёне дзейнічае 30 ферм і комлексаў, з іх 19 – прайшлі мадэрнізацыю і абсталяваны сучаснымі даільнымі заламі. Малочны статак раёна налічвае 14836 галоў, з іх 11280, або 76% утрымліваецца на мадэрнізаваных фермах.

У 2018 годзе была праведзена рэканструкцыя малочна­таварных комплексаў «Бор» і «Трасцянка» з абсталяваннем даільнай залы і абнаўленнем даільнага абсталявання. У мінулым годзе завершана рэканструкцыя 7 малочнатаварных ферм: МТФ «Налібакі», «Ацмінава» (ф-л «АграНёман»), МТК «Рутка», «Лозкі» (СВК «Нягневічы»), МТК «Пісарукі» (ААТ «Кашалева-Агра»), МТК «Аўдзеевічы» (ААТ «Шчорсы»), а на МТК «Загор’е» пабудаваны новы кароўнік.


Зараз асноўная ўвага ўдзяляецца вырошчванню маладняку. Каб павысіць захаванасць і павялічыць сярэднясутачныя прывагі, будуюцца новыя памяшканні для асобнага ўтрымання маладняку. У апошнія гады два такія збудаванні з’явіліся на МТК «Брольнікі», «Рутка», «Сланева», па аднаму на МТК «Лозкі», МТК «Ацмінава» і МТК «Кашалева», пабудаваны новы цялятнік у ААТ «Прынёманскі». Пад патрэбу памяшканнямі для маладняку забяспечаны СВК «Нягневічы». Многае зроблена ў філіяле «АграНёман», дзе не толькі пабудавалі два тэнтавыя памяшканні для цялят да двух месяцаў, але і пайшлі далей – на МТК «Ацмінава» абуладкавалі памяшканні для цялят ад трох да шасці месяцаў.


 

5 складнікаў развіцця

Па выніках пяці месяцаў гэтага года па асноўных паказчыках жывёлагадоўлі назіраецца станоўчая тэндэнцыя:

– вытворчасць малака ўзрасла да 35324,7 тон (108,6% да ўзроўню 2019 года);

– рэалізацыя малака павялічылася да 32268,8 тон (109,2% да ўзроўню 2019 года);

– таварнасць малака дасягнула 91,3 % (+0,4);

– сярэдні надой на карову па раёне складае 2380 кг (+179 кг);

– колькасць кароў малочнага статка склала 14 836 (рост 100,5%).


Віктар Мацкевіч, намеснік начальніка ўпраўлення сельскай гаспадаркі і харчавання Навагрудскага райвыканкама:

– Рэканструкцыя малочнатаварных ферм, прымяненне новых тэхналогій і сучаснага абсталявання, мэтанакіраваная работа па паляпшэнні ўмоў кармлення і ўтрымання статка, прафілактыка захворванняў – усё гэта дазваляе многім гаспадаркам нарошчваць аб’ёмы вытворчасці высакаякаснага малака. Аднак зрабіць яшчэ трэба многае. Перад сельгаспрадпрыемствамі стаіць задача ў 2020 годзе выйсці на сярэдні надой 5754 кг і атрымаць больш за 85 тыс. тон малака (+7,6%). Неабходна працягваць рэканструкцыю жывёлагадоўчых памяшканняў, працаваць над удасканаленнем тэхналогіі вытворчасці прадукцыі і выкананнем вытворчых паказчыкаў, ствараць больш камфортныя ўмовы для ўтрымання жывёлы і работы людзей.  


Стаўка на малако

Добра вядома, што па ўраджайнасці і надоях можна меркаваць аб узроўні гаспадарання сельгаспрадпрыемстваў, іх дабрабыце, захаванні тэхналагічных патрабаванняў. Вытворчасць малака для любой гаспадаркі – важны складнік эканамічнай стабільнасці. Дзякуючы істотнаму абнаўленню матэрыяльна-тэхнічнай базы, пераходу галіны на сучасныя тэхналогіі, у раёне забяспечаны ўстойлівы рост вытворчасці малака. У параўнанні з 2016 годам вытворчасць малака ў 2019 павялічылася на 12 тыс. тон і склала 79398,7 тон. Упершыню ў мінулым годзе раён пераадолеў пяцітысячны рубеж па сярэднім надоі малака ад каровы. За гэтую пяцігодку ў гаспадарках раёна значна палепшылася якасць малака, якое пастаўляецца ў філіял «Навагрудскія Дары». Рэалізацыя малака сортам «экстра» за чатыры гады ўзрасла з 30, 9% да 48,3%.



Ужо не першы год бясспрэчным лідарам па вытворчасці малака ў раёне з’яўляецца СВК «Нягневічы», дзе сярэдні надой на карову за 2019 год склаў 7149 кг (+867 кг да ўзроўню 2018 года). Добрыя паказчыкі ў ААТ «Прынёманскі»: надой на карову – 6801 кг (+882 кг да ўзроўню папярэдняга года) і ААТ «Шчорсы»: надой на карову – 6172 кг (+369 кг да ўзроўню 2018 года).

У мінулым годзе на МТК «Лозкі» СВК «Нягневічы» ўпершыню атрыманы надой на карову больш за 9000 кг, прычым у параўнанні з мінулым годам надой на карову павялічыўся на 1677 кг. Безумоўна, лепшыя паказчыкі ў ферм і комплексаў, якія прайшлі рэканструкцыю і абуладкаваны новымі даільнымі заламі. Аднак і на звычайнай лінейнай ферме можна атрымаць добрыя вынікі. Прыклад таму – МТФ «Купіск» ААТ «Прынёманскі», дзе надой на карову за 2019 год павялічыўся на 1242 кг і склаў 6525 кг.

 

Важкія кармавыя адзінкі

Без добрых і якасных кармоў высокіх паказчыкаў у жывёлагадоўлі не атрымаеш. Ад вынікаў корманарыхтоўкі шмат у чым залежыць прадукцыйнасць малочнага статка, яго здароўе, захаванасць і ў выніку эканамічная эфектыўнасць жывёлагадоўлі не толькі асобнай гаспадаркі, але і краіны ў цэлым. Прэзідэнтам краіны пастаўлена задача: стварыць у кожным раёне паўтарагадавы запас кармоў. Такое павелічэнне аб’ёмаў нарыхтоўкі кармоў выклікана пераходам гаспадарак на круглагадавое аднатыпнае ўтрыманне жывёлы. Па-другое, пастаянна расце ўзровень вытворчасці. Павялічваюцца прывагі і надоі – адпаведна павялічваецца і расход кармавых адзінак.


Каб вырашыць пастаўленую задачу, упор гаспадаркі раёна робяць на нарыхтоўку кармоў, тэхналогію ўборкі і захавання. Асаблівае значэнне надаецца травяністым кармам – за апошнія гады ў гэтым накірунку зроблена многае. У 2019 годзе на адну ўмоўную галаву нарыхтавана кармоў з траў 31,2 цэнтнера кармавых адзінак, што на 3,3 ц.к.а больш, чым у 2018 годзе. А ўжо селета перад аграрыямі стаіць задача атрымаць 34 цэнтнеры кармавых адзінак.


Каб забяспечыць якаснае захоўванне кармоў, у 2018 годзе было пабудавана 17 сянажных траншэй, агульным аб’ёмам 33,5 тыс. тон. Яшчэ на 10 траншэй агульным аб’ёмам 20 тыс. тон павялічылася захоўванне ў мінулым годзе. Такім чынам, у раёне забяспечваецца належнае захоўванне гадавога запасу травяністых кармоў, аднак работа будзе працягвацца. Неабходна не толькі атрымаць паўтарагадавы запас кармоў, але і належным чынам яго заха­ваць. Не менш важны накірунак – павышэнне якасці кармоў, а гэта ў першую чаргу тэрміны ўборкі траў. Да таго ж многае залежыць ад захавання тэхналогіі і надзейнай работы парка тэхнікі.


Падрыхтавала Алена Ганцэвіч, «НЖ»

На інфаграфіках прыведзены лічбы па Навагрудскім раёне